Tavla Kurulumu: Pullar Nasıl Dizilir?
Tavla tahtasını kurmak, örüntüyü bir kez görünce bir dakikayı bulmaz: 2 + 5 + 3 + 5 pul, iki oyuncu için aynadaki gibi. Bu rehber tahtanın anatomisini, otuz pulun tam olarak nereden başladığını ve tahtadan tahtaya değişen küçük teamülleri, örneğin oyun yönünü, anlatır. Diziliş, klasik Türk tavlasıyla birebir aynıdır.
Tahtanın Anatomisi
Bir tavla tahtasında 24 hane vardır, uzun, sırayla renk değiştiren üçgenler, ve bunlar altışar hanelik dört bölgeye ayrılır:
- İç bölgeniz (eviniz): 1–6 haneleri; pullarınızın toplamadan önce ulaşması gereken bölge.
- Dış bölgeniz: 7–12 haneleri.
- Rakibinizin dış bölgesi: 13–18 haneleri (sizin numaralandırmanızla).
- Rakibinizin iç bölgesi: 19–24 haneleri, en geride bekleyen iki pulunuzun başladığı ve kırıldığınızda içeri girdiğiniz yer.
Ortadan geçen yükseltilmiş bölme bardır, kırılan pullar orada bekler. Tahtanın yanında genellikle bir katlama küpü, kaliteli tahtalarda ise toplanan pulların biriktiği bir ray ya da tepsi bulunur.
Hane Numaraları: Herkesin Kafasını Karıştıran Kısım
Kilit nokta şu: her oyuncu haneleri kendi bakış açısından numaralandırır. 1 haneniz, rotanızın en ileri noktasıdır ve kendi iç bölgenizdedir; 24 haneniz ise en gerideki iki pulunuzun başladığı yerdir, ve sizin 24 haneniz, rakibinizin 1 hanesidir. Tahtaya basılı mutlak bir numara yoktur; numaralar her oyuncunun kendi yolculuğunu tarif eder. Her pul kendi 24 hanesinden kendi 1 hanesine doğru iner, sonra dışarı çıkar.
Başlangıç Dizilişi
Her oyuncu on beş pulunu dört grup hâlinde yerleştirir. Kendi bakış açınızdan:
| Hane | Pul | Bilinen adı | Görevi |
|---|---|---|---|
| 24 hanesi | 2 | Geri pullar (koşucular) | Rakip topraklarının derinliğinde; ya bütün tahtayı koşacaklar ya da tutunup bekleyecekler. |
| 13 hanesi | 5 | Orta kapı | İkmal hattınız, eve dönen pullar için iniş istasyonu. |
| 8 hanesi | 3 | 8 kapısı | İç bölgenizin hemen dışındaki kurucu deposu. |
| 6 hanesi | 5 | 6 kapısı | En güçlü başlangıç varlığınız, iç bölgenizin kıyısında hazır alınmış bir kapı. |
Rakibinizin pulları sizinkileri aynen aynalar: onun iki geri pulu sizin 1 hanenizde (onun 24'ü) oturur, orta kapı yığını sizinkinin karşısındadır ve böyle devam eder. Doğru kurulmuş tahta kusursuz simetriktir, değilse bir şey yanlış yerdedir.
Akılda kalan bir kontrol: tahtanın her yarısında her oyuncunun tam iki yığını vardır ve dizi, her oyuncunun rotası boyunca 2-5-3-5 okunur. Toplam: oyuncu başına 15, tahtada 30 pul; yedekte hiç yok.
Oyun Yönü
Pulların hangi yöne akacağı kural değil teamüldür. En yaygını, her oyuncunun iç bölgesinin ışığa ya da kapıya yakın tarafta olmasıdır, pratikte, pulları dizmeden önce iç bölgelerin nerede olduğunda anlaşın (ya da sadece not edin). İki şey sabittir:
- İki oyuncu at nalı boyunca daima zıt yönlerde ilerler.
- Her oyuncu kendi iç bölgesinden toplar, iki iç bölge, tahtanın aynı ucunda karşılıklı durur.
Sol elli ve sağ elli kurulumların (iç bölge sağda ya da solda) ikisi de geçerlidir; ayna görüntüsü oyunda hiçbir şeyi değiştirmez. İnternette bunlar sizin için standarttır: iç bölgeniz her zaman altta çizilir, pullarınız her zaman aynı görsel yolu izler ve başlangıç dizilişi her oyunda kendiliğinden yerleştirilir.
Sık Yapılan Diziliş Hataları
- Beşli yığınları takas etmek. 8 kapısına beş, 6 kapısına üç pul koymak (3 ve 5 yerine) klasik hatadır. Ezber şu: büyük yığın eve daha yakın durur, 6 kapısında 5, 8 kapısında 3.
- Geri pulları yanlış iç bölgeye koymak. İki koşucunuz sizin 24 hanenizden başlar, rotanızın en uzak köşesi, rakibin iç bölgesinin içi, kendi evinizden değil.
- İki oyuncunun pullarının aynı yönde gitmesi. İki takım pul birbirinin aynası değilse, biri ters kurulmuş demektir.
- Küpü rastgele bırakmak. İlk zardan önce katlama küpünün yeri ortadır (barın üstü ya da çerçevenin orta noktası) ve 64 gösterir, kimse katlamadı, oyun bir puan değerinde demektir.
30 Saniyelik Kurulum Rutini
- Her oyuncunun iç bölgesinin nerede olduğuna karar verin (en yaygın teamül: size göre sağ yakın bölge).
- Önce beşli yığınlarınızı yerleştirin: beş pul 6 kapınıza, beş pul 13 hanenize (orta kapı).
- Üç pulu 8 kapınıza, iki pulu 24 hanenize ekleyin.
- Rakibiniz sizi aynalasın, sonra tahtaya şöyle bir bakın: kusursuz simetri, işiniz bitti demektir.
- Küpü 64'te ortalayın, açılış için birer zar atın ve oynayın.
Kurulumdan İlk Hamleye
Tahta kurulunca oyun açılış atışıyla başlar, adım adım anlatımı Tavla Nasıl Oynanır? sayfasında. Taşıma, kırma ve toplamanın harfi harfine kurallarını istiyorsanız eksiksiz kural rehberini elinizin altında tutun. Ya da mobilyayı tamamen atlayın ve tarayıcınızda oynayın, tahta kendini kurar ve her oyun üç saniyede başlar.